Akademik Dersler - Tanıtım

Son Güncelleme Tarihi: 15/04/2026

Ders Kodu - Ders Adı	Ders Türü	Teori + Uygulama	AKTS
TDE344 - Eski Türklerde Ölüm Kültürü	VI.Yarıyıl	2 +0	4.5

Ders Dili	Türkçe
Ders Türü	Mesleki Seçmeli Dersler
Öğretim Elemanları	DOÇ. DR. HÜLYA YILDIZ
Dersin Veriliş Biçimi	Yüz yüze
Dersin Verildiği Yer
Kullanılan Eğitim Platformları
Önkoşullar	Bu dersin ön koşulu ya da eş koşulu bulunmamaktadır.
Önerilen Dersler	TDE 219 Göktürkçe; TDE 220 Eski Uygurca; TDE 332 Yenisey Yazıtları
Önerilen Kaynaklar	Edward Tryjarski (2012), Türkler ve Ölüm, İstanbul: Pinhan Yayıncılık.Jean Paul Roux (1994), Türklerin ve Moğolların Eski Dini, İstanbul: İşaret Yayınları.Oktay Belli (2003), Kırgızistan’da Taş Balbal ve İnsan Biçimli Heykeller, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.Tuna, Osman Nedim (1957). “Kök Türk Yazıtlarında ‘Ölüm’ Kavramı ile İlgili Kelimeler ve ‘kergek bol-” Deyimi İzahı”. VIII. Türk Dil Kurultayının Okunan Bilimsel Bildiriler. 131-148.
Staj & Uygulama	Yok.
Dersin Amacı

Haftalar	Öğrenme Çıktıları	Konular	Öğretim Yöntemleri
1. hafta		Ölümün antropolojik ve sosyolojik tanımı; Türk kozmolojisinde yaşam-ölüm döngüsü.
2. hafta		Hun Dönemi Ölüm Kültürü ve Kurgan Yapısı; Kurgan içindeki eşyalar: Sosyal statünün mezara yansıması.
3. hafta		Göktürklerde Cenaze Ritüelleri: Yoğ töreni, yas sürecinde saç kesme, yüz tırmalama gibi arkaik ritüeller.
4. hafta		Balbal kavramının kökeni ve fonksiyonu; balbalların sembolik dünyası ve kahramanlık kültü.
5. hafta		Maniheist ve Budist Uygurlarda ölüm algısı: Yerleşik hayata geçişle değişen defin gelenekleri, reenkarnasyon inancı.
6. hafta		Dindışı (sivil) Uygurca metinlerinden vasiyetnameler ve ölüm sonrası miras hukuku.
7. hafta		Eski Kırgızlarda Cenaze Ritüelleri: Kurganlar, kurbanlar, armağanlar.
8. hafta		Yenisey Yazıtları metinlerinin "ayrılık ve ölüm" teması üzerinden tahlili.
9. hafta		Hazarlar, Peçenekler ve Kumanlar: Hazar hakanlarının gizli defin ritüelleri; Batı bozkırlarındaki ölüm kültürünün Avrupa ile etkileşimi.
10. hafta		İslamiyet’e Geçiş ve Sentez: Türk-İslam mezar mimarisinin kökenleri; Kümbet ve türbelerin kurganlarla ilişkisi; eski geleneklerin halk İslam’ındaki izleri.
11. hafta		Türklerde mumyalama geleneği ve Anadolu mumyaları.
12. hafta		Bozkırın Kadınları ve Ölüm: Türk toplumunda kadının defin törenlerindeki yeri; Kadın mezarlarındaki süs eşyaları ve silahlar.
13. hafta		Türk Mitolojisinde Ölüm Tanrıları ve Ruhlar: Erlik Han figürü ve yeraltı dünyasının hiyerarşisi; Umay Ana’nın doğum ve ölüm arasındaki koruyucu rolü. • Kötü ruhlar ve hastalıklara bağlı ölümlerin mitolojik açıklamaları
14. hafta		Genel tekrar ve değerlendirme.

İçerik girilmemiştir.

İçerik girilmemiştir.

İçerik girilmemiştir.

Değerlendirme Yöntemi ve Geçme Kriterleri
	Sayısı	Yüzde (%)
Toplam (%)