Akademik Dersler - Tanıtım

Son Güncelleme Tarihi: 23/03/2026

Ders Kodu - Ders Adı	Ders Türü	Teori + Uygulama	AKTS
TAR463 - Osmanlı Devleti’nde İsyan, Anarşi ve Otorite	VIII.Yarıyıl	2 +0	4.0

Ders Dili	Türkçe
Ders Türü	Mesleki Seçmeli Dersler
Öğretim Elemanları	ARAŞ. GÖR. DR. METİN ÇATALKAYA
Dersin Veriliş Biçimi	Yüzyüze
Dersin Verildiği Yer
Kullanılan Eğitim Platformları
Önkoşullar	Yok
Önerilen Dersler	Yok
Önerilen Kaynaklar	Osmanlı İmparatorluğu'nda Askeri İsyanlar ve DarbelerYazar: Uğur Demir , Erhan Afyoncu , Ahmet Önal
Staj & Uygulama	Yok
Dersin Amacı

Haftalar	Öğrenme Çıktıları	Konular	Öğretim Yöntemleri
1. hafta		İsyan, anarşi ve otorite kavramlarının siyaset bilimindeki yeri. Osmanlı’da "Nizam-ı Alem" (Dünyanın Düzeni) kavramı ve "Daire-i Adliye" (Adalet Çemberi) teorisi. Klasik dönem Osmanlı düzeninin temel taşları.
2. hafta		Osmanlı şehzade isyanlarının evrimi. Veraset sistemindeki değişikliklerin (Ekber ve Erşed) otorite üzerindeki etkileri. Fetret döneminden 18. yüzyıla taht kavgalarının sosyo-politik analizi.
3. hafta		Yeniçerilerin siyasi bir aktör haline gelişi. Maaş (Ulufe) ve cülus bahşişi eksenli ayaklanmalar. 17. ve 18. yüzyıl İstanbul isyanlarının devlet otoritesine etkisi.
4. hafta		Padişahların tahttan indirilme süreçleri (Genç Osman, IV. Murad ve III. Selim örnekleri). Saray içi kliklerin (kadınlar saltanatı, ulema ve bürokrasi) otorite paylaşımı ve anarşi üzerindeki rolleri.
5. hafta		Merkezi otoritenin zayıflamasıyla taşrada "Âyan"ların (yerel eşraf) güç kazanması. Celali isyanlarının mirası ve 18. yüzyıl sonu taşra huzursuzlukları. Sened-i İttifak: Otoritenin paylaşımı mı, restorasyonu mu?
6. hafta		III. Selim’in modernleşme çabaları ve Fransız İhtilali'nin dolaylı etkileri. Nizam-ı Cedid’e karşı muhafazakar tepki: Kabakçı Mustafa İsyanı. Reform-isyan denkleminin analizi.
7. hafta		Ara Sınav
8. hafta		Fransız İhtilali’nin "Ulusçuluk" fikrinin Balkanlar’daki yansıması. 1804-1815 Sırp isyanlarının nedenleri, Kara Yorgi ve Milos Obrenoviç liderliği. Özerklikten bağımsızlığa giden süreç.
9. hafta		Mora İsyanı (1821) ve Filiki Eterya Cemiyeti. Avrupalı güçlerin müdahalesi ve Navarin Baskını. Rum isyanının Osmanlı otoritesini uluslararası alanda sarsması.
10. hafta		Bir valinin merkeze başkaldırısı. Mısır sorunu ve Osmanlı-Mısır savaşları. Bir iç isyanın uluslararası bir meseleye (Boğazlar Sorunu) dönüşmesi.
11. hafta		Vergi sistemindeki değişimler ve halkın tepkisi. 19. yüzyıl ortalarında Anadolu ve Rumeli’deki köylü huzursuzlukları. Modernleşen devletin taşrada kurmaya çalıştığı yeni otorite.
12. hafta		19. yüzyıl sonunda Ermeni milliyetçiliğinin doğuşu, cemiyetler ve isyan hareketleri. Uluslararası diplomasi (Berlin Antlaşması) ve "Ermeni Sorunu"nun kökenleri. Devletin güvenlik politikaları.
13. hafta		II. Abdülhamid’in otoriteyi merkezileştirme çabaları. Yıldız İstihbarat Teşkilatı ve sansür. Jön Türk muhalefeti, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin doğuşu ve 1908 Devrimi (II. Meşrutiyet).
14. hafta		Dönem Sonu Sınavı

İçerik girilmemiştir.

İçerik girilmemiştir.

İçerik girilmemiştir.

Değerlendirme Yöntemi ve Geçme Kriterleri
	Sayısı	Yüzde (%)
Toplam (%)