Akademik Dersler - Tanıtım

Son Güncelleme Tarihi: 15/10/2026

Ders Kodu - Ders Adı	Ders Türü	Teori + Uygulama	AKTS
ARK459 - Hellenistik Çağ Mimarlığı	VII.Yarıyıl	2 +0	4.0

Ders Dili	Türkçe
Ders Türü	Mesleki Seçmeli Dersler
Öğretim Elemanları	DOÇ. DR. ADEM YURTSEVER
Dersin Veriliş Biçimi	Yüz Yüze
Dersin Verildiği Yer	Okulda
Kullanılan Eğitim Platformları	Yüz Yüze
Önkoşullar	Dersin ön koşulu bulunmamaktadır
Önerilen Dersler	Arkaik Çağ Mimarlığı Klasik Çağ Mimarlığı
Önerilen Kaynaklar	Lauter, H. 1986. Die Architektur des Hellenismus. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft.Winter, F. E. 2006. Studies in Hellenistic Architecture. Toronto: University of Toronto Press.Lawrence, A. W. 1996. Greek Architecture. 5. baskı, R. A. Tomlinson tarafından gözden geçirilmiş. New Haven – London: Yale University Press.Vitruvius. 1990. Mimarlık Üzerine On Kitap. Çev. S. Güven. İstanbul: Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı Yayınları.Bingöl, O. 2004. Arkeolojik Mimaride Taş. İstanbul: Homer Kitabevi.
Staj & Uygulama	Bu ders için staj uygulaması bulunmamaktadır.
Dersin Amacı	Bu ders, Büyük İskender’in ölümünden Roma’nın Doğu Akdeniz’deki egemenliğinin kesinleşmesine kadar geçen süreçte (MÖ 323-31) Hellenistik mimarlığın gelişimini, temel özelliklerini ve bölgesel çeşitliliğini incelemeyi amaçlar. Derste Hellenistik krallıkların (Attalos, Seleukos, Ptolemaios) ve kentli seçkinlerin yapı faaliyetleri, kraliyet hamiliği ve euergetizm bağlamında ele alınır. İon düzeninin Hermogenes ve Pytheos çevresinde yeniden yorumlanması, Korinth düzeninin yaygınlaşması, pseudodipteros plan ve oran sistemleri gibi mimari yenilikler tartışılır. Tapınak ve sunak, stoa, tiyatro, bouleuterion, gymnasion, saray ve konut gibi yapı türleri; teraslama, aks ve görsel etki kavramlarıyla birlikte kentsel ölçekte değerlendirilir. Pergamon, Priene, Miletos, Didyma, Magnesia ad Maeandrum ve Alexandreia başta olmak üzere seçilmiş örnekler üzerinden öğrencilerin Hellenistik mimarlığı Klasik Dönem’den ayıran özellikleri tanıması hedeflenir. Ayrıca bu mimarlığın Roma Dönemi’ne aktarılan mirasını yorumlayabilmeleri ve yapıları tarihlemede belirleyici olan biçimsel unsurları temel düzeyde ayırt edebilmeleri beklenir.

Haftalar	Öğrenme Çıktıları	Konular	Öğretim Yöntemleri
1. hafta	ÖÇ-1	Derse giriş: Hellenistik Dönem’in (MÖ 323-31) kronolojik ve siyasal çerçevesi, krallıklar, kaynaklar ve terminoloji	Anlatım Tartışma Beyin Fırtınası Araştırma-İnceleme
2. hafta	ÖÇ-1	Klasik Dönem’den Hellenistik Dönem’e geçiş: Geç Klasik mimarlık, Maussolleion ve Priene Athena Tapınağı, Pytheos	Anlatım Tartışma Beyin Fırtınası
3. hafta	ÖÇ-2	Mimari düzenler: İon düzeninin yeniden yorumlanması, Dor düzeninin dönüşümü, Korinth düzeninin yaygınlaşması	Anlatım Tartışma Araştırma-İnceleme
4. hafta	ÖÇ-2 ÖÇ-3	Hermogenes ve Hellenistik tapınak: pseudodipteros plan, oran sistemleri, Magnesia ad Maeandrum Artemis Tapınağı, Teos Dionysos Tapınağı	Anlatım Tartışma Araştırma-İnceleme
5. hafta	ÖÇ-2 ÖÇ-3 ÖÇ-4	Büyük tapınak projeleri ve kutsal alanlar: Didyma Apollon Tapınağı, Sardeis Artemis Tapınağı, kutsal alan düzenlemeleri	Anlatım Tartışma Beyin Fırtınası
6. hafta	ÖÇ-4	Sunaklar ve anıtsal sunak mimarisi: Pergamon Büyük Sunağı, Priene ve Magnesia sunakları	Anlatım Tartışma Araştırma-İnceleme
7. hafta	ÖÇ-4	Agora ve stoa: Hellenistik agoranın düzenlenişi, stoa tipleri ve kraliyet bağışları	Anlatım Tartışma Araştırma-İnceleme
8. hafta	ÖÇ-1 ÖÇ-2 ÖÇ-3	Ara sınav
9. hafta	ÖÇ-4	Kamu yapıları: bouleuterion ve ekklesiasterion, tiyatro mimarisindeki gelişmeler	Anlatım Tartışma Araştırma-İnceleme
10. hafta	ÖÇ-4 ÖÇ-6	Gymnasion ve palaestra: eğitim yapıları, işlev ve plan özellikleri	Anlatım Tartışma Araştırma-İnceleme
11. hafta	ÖÇ-4 ÖÇ-6	Saray ve konut mimarisi: kraliyet sarayları (basileia), peristilli ev ve seçkin konutları	Anlatım Tartışma Araştırma-İnceleme
12. hafta	ÖÇ-4 ÖÇ-5 ÖÇ-6	Hellenistik şehircilik: ızgara plan, teraslama, aks ve görsel etki; Pergamon, Priene, Miletos, Alexandreia	Anlatım Tartışma Örnek Olay İncelemesi Araştırma-İnceleme
13. hafta	ÖÇ-4 ÖÇ-5 ÖÇ-6	Mimari bezeme ve tarihleme: bezeme repertuvarı, tarihlemede belirleyici biçimsel unsurlar, bölgesel atölyeler	Anlatım Tartışma Araştırma-İnceleme
14. hafta	ÖÇ-4 ÖÇ-5 ÖÇ-6	Final Sınavı

Nitelikli Eğitim

Şehircilik, Ulaşım ve Akıllı Yapılar

Yazılı Yoklama (Açık Uçlu Sınav)

Değerlendirme Yöntemi ve Geçme Kriterleri
	Sayısı	Yüzde (%)
1.Ara Sınav	1	40
Dönem Sonu Sınavı	1	60
Toplam (%)		100